LINKOVI

Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Home O DERVIŠU Derviš Sušić - o bosanskohercegovačkom seljaku
Derviš Sušić - o bosanskohercegovačkom seljaku PDF Ispis E-mail
Autor Administrator   
Utorak, 24 Lipanj 2014 13:02

Derviš Sušić o bosanskohercegovačkom seljaku (17)

Pripremio: Nadan Filipović

Sticajem mnogih vidljivo negativnih objektivnih, a do sada nedovoljno proučenih okolnosti, istorija muslimanskog seljaštva ostala je gluha i zamračena. Čak i oni koji bez ikakve mjere glorifikuju političku i kulturnu klimu „turskog vakta“ i bosanskih Muslimana u njoj, drže se uglavnom varoši i većih čaršija. A na muslimansko seljaštvo se ne obaziru. Valjda indolencijom i ignorancijom nastavljaju tradiciju onih skorojevićkih aga i begova koji su i muslimansko seljaštvo nazivali ruljom, činili razne smicalice da bi se ono iseljavalo u Tursku, kako bi budzašto kupovali napuštene zirate i bogatili se na seljačkoj muci, neznanju, očaju i suzama. Prava istorija seljaštva (kao i varoškog i gradskog zanatlijstva u BiH) bila bi, sigurno, teška šamarčina tim glorifikatorima „turskog vakta“.

Na temeljima nevoljne vjekovne pozicije i povijanja pod udarcima i tuđe sile i vlastitih zabluda, kod muslimanskog seljaštva narastala je specifična kolektivna psihologija koju je veoma teško čak i skiciozno opervaziti. Razlike po regijama i po istorijskim periodima daju se odmah uočiti, ali unutra leže tvrdi elementi zajedničkog.

Istorijskom zbiljom zbijen i autoritativnim uticajem vodećih feudalnih i vjerskih snaga utvrđivan osjećaj individualne i kolektivne ugroženosti zatvarao je komunikacije s procesima napretka na širim evropskim i svjetskim prostorima, pod prividnu letargiju sakrivao budne animozitete prema novom, a krivnju za ekonomsko propadanje dobrim dijelom prebacivao na pripadnike druge vjere, umjesto na zajedničke klasne ugnjetavače. Shvatljivu privrženost islamu kao religiji pretvarao je u zatucanost koja se često kosila i sa osnovnim kanonima islama. Pritisnut austrougarskom okupacijom i ekonomski i politički i sociopsihološki, muslimanski je seljak, zajedno s hrišćanskom rajom, od strane begova i kajmekama bivao nazivan ruljom koju valja raseliti ili u Tursku iseliti. Poslije okupacije 1878. i prekida veza sa sultanom i halifatom, ostao je bez snažnog, makar i vrlo reakcionarnog političkog i vjerskog kormila i, totalno politički dezorjentisan, počeo intenzivnije da premješta svoje povjerenje najprije prema lokalnim i regionalnim, vjerskim, a zatim i svjetovnim vođama koje su ga i dotle, kao veza sa Stambolom, gulile, varale i često ostavljale na cjedilu. Kratak pokušaj da se u gibanjima izazvanim oktobarskom revolucijom nekako snađe, završava povlačenjem pred represalijama nove vlasti i to pod krilo političkih vođa (koji s vrhovima nove vlasti sasvim lijepo teferiče i akšamluče), čime se tragično odvaja od revolucionarnog radničkog pokreta, koji ni sam nije znao ispravno da postavi ni nacionalno, ni seljačko pitanje, ni u razvijenim agrarnim sredinama Jugoslavije, a kamoli u muslimanskom seljaštvu u BiH, sve do dolaska Josipa Broza Tita na čelo KPJ.

Ažurirano: Srijeda, 25 Lipanj 2014 16:46
 

Dodaj komentar


Sigurnosni kod
Osvježi

Facebook

prenesi tekst na facebook

Izbor slika iz galerije

Najnoviji komentari

home search