LINKOVI

Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Home Bosanski ljudi Crtica o Edi Ljubiću
Crtica o Edi Ljubiću PDF Ispis E-mail
Autor Administrator   
Ponedjeljak, 20 Lipanj 2016 08:46

 

Edo LjubićEdo Ljubić – zaboravljeni car sevdalinke

(Ako je Edo zaboravljen u Bosni, nije u Srbiji)

Edo je rođen 7. maja 1912. u Donjem Vakufu. Otac Nikola, majka Klara Ljubić. Sa pet godina je počeo da svira tamburicu koja je bila napravljena od kartona i šperploče. Sa deset godina je dobio svoju prvu "pravu" tamburu i do četrnaeste godine je već postao pravi muzičar i autor, koji je imao svoj sastav.

Nakon jezuitske škole koju je pohađao u Travniku, koja je bila uglavnom rezervisana za decu iz imućnijih porodica, Edo je otišao na muzičke studije u Zagreb. Tamo se nije dugo zadržao i ponesen mladalačkom strašću, odlazi u Francusku na studije elektrike. Školovanje u Francuskoj je u periodu od 1929. do 1933. prošlo, ali se naš Edo nakon povratka u Jugoslaviju, odlučuje radije za karijeru profesionalnog pevača, nego inžinjera elektrike.

Neobičan događaj je od Ede napravio zvezdu. Ubrzo nakon početka pevačke karijere, Edin prijatelj, koji je bio iz vrlo ugledne beogradske porodice, počinio je samoubistvo. Poslednja njegova želja je bila da na sahrani Edo otpeva pesmu "Kad mi pišeš mila mati". Na talasima Radio Beograda, koji je pratio ovu sahranu, preneto je i Edino izvođenje pesme, i munjevito pevač postaje velika zvezda, koji počinje da drži turneje po Evropi. Pariz, Budimpešta, Rim, Berlin. Svi oni padaju pod harizmom neverovatnog Ede Ljubića.

Poseban kuriozitet je pojava Ede Ljubića 1937. godine na nemačkoj televiziji!!! Tako Edo postaje prva osoba sa prostora Jugoslavije, koja se pojavila na televiziji. Edo snima i film, koji ulazi u anale evropskog filma, kao prvi biografski film iz Jugoslavije.

1936. godine Edo je bio treća najpopularnija ličnost u Jugoslaviji.

Edo odlazi u Ameriku, a šestomesečna viza, je zbog početka rata, odlukom američke vlade, postala i svojevrsna doživotna viza. Ono što Edu stavlja u red pre svega prosvećenih ljudi, vernih patriotskom nasleđu i tradiciji, jeste što je on jedina osoba iz Sjedinjenih Država, koja se prijavila kao dobrovoljac u ratu, na poziv izbegličke vlade. To je trebala da bude još jedna bombastična akcija naših političara i da se talasi i talasi naših iseljenika u Americi, kao i njihovi potomci, prijavljuju za rat i oslobođenje mile im "Tamo daleko" Srbije, a od svih sve spade na samo jednog čoveka. Edu Ljubića, pevača. U Kanadi se prijavila isto samo jedna osoba. Izvesni Dabić. (Neđeljko B. Plećaš — Ratne godine 1941—1945 ).

Na poleđini gramofonske ploče pod nazivom "Edo Ljubić i njegova pjesma" koju je izdao zagrebački "Jugoton", na kojoj se nalaze četiri Edine pesme, stoji da je on "za vreme II svetskog rata učestvovao u borbama kao pripadnik avijacije".

Tamo daleko je poznata srpska tradicionalna pesma iz Prvog svetskog rata. Reči pesme peva srpski vojnik na Krfu, nakon surovog povlačenja preko albanske golgote. Pesma se po mnogima smatra za himnu koju peva srpski vojnik kada odlazi da se bori za svoju zemlju. Reči pesme govore o ostavljenom selu, spaljenoj crkvi i povlačenju preko Albanije u kojem su mnogi ostavili svoje živote.

Na gramofonske ploče snimili su je, pored ostalih: Tamburaško pevačko društvo 1917; Edo Ljubić, Mijat Mijatović, Dušan Jakšić i Sekstet Skadarlija. U vreme postojanja Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije pesma je bila zabranjena uz obrazloženje da je "nacionalistička". Nikola Tesla je po ličnoj želji sahranjen uz pratnju ove pesme. (Vikipedija)

U Americi, Edo je ostavio veliki trag, kao priznati muzičar, uglavnom se okrećući svojoj prvoj ljubavi, tamburici. Nastupao je sa brojnim sastavima, i snimio veliki broj ploča. Otvorio je i dva čuvena restorana, "La Place" i "Edo's Other Place".
[...]
Životna saputnica se upokojila pre njega, tako da je kraj života sačekao kao udovac, uz ćerku Nikoletu, i unuku Viktoriju. Žena mu je bila Mađarica, i kad god bi došlo do nekog nesporazuma ona je njega na madžarskom grdila, a on nju na srpskom. Kako oboje nisu znali maternje jezike onog drugog, nisu se nikad zvanično ni posvađali, kako je tvrdio Edo.

Izvodio je svu muziku sa prostora bivše Jugoslavije, a najviše su mu ležale pesme iz njegove rodne Bosne. O Edi Ljubiću mnogobrojne priče su preko noći prestale, kada je na vlast nakon rata došao partizanski establišment, koji je imao svoje zvezde i zvezdice, a diktat partizanskih marševa, zamenio je baršunaste glasove, i burne kafanske večeri.

Ime Ede Ljubića je nešto što ne sme biti tek tako izvađeno iz naftalina sećanja, već biti pohranjeno u obavezno muzičko štivo, svake osobe sa prostora bivše Jugoslavije. Najbolji način za to je upravo Jutjub.

Verovatno poslednji javni nastup, Edo Ljubić je imao u filmu svoje rođake Vesne Ljubić. "Poslednji skretničar uzanog koloseka" je film iz 1986. godine, gde Edo igra ulogu starog železničara. Scena u kojoj tada već vremešni Edo, na gitari izvodi sevdalinku "Ašik osta na te oči", pokazuje koliko je tadašnja jugoslovenska javnost (radni ljudi i pregaoci, kako su ih zvali), bila uskraćena , "tihom zabranom izvođenja", velikog patriote, a pre svega velikog umetnika i čoveka, Ede Ljubića.

(Preneseno iz Riznicasrpska.net, Vladan Rakanović: WHO IS EDO LJUBIĆ?)

Ažurirano: Ponedjeljak, 20 Lipanj 2016 14:51
 

Dodaj komentar


Sigurnosni kod
Osvježi

Facebook

prenesi tekst na facebook

Izbor slika iz galerije

Najnoviji komentari

home search