Srbi kao spasitelji Jevreja u Drugom svjetskom ratu Ispis
Autor Administrator   
Petak, 07 Lipanj 2019 11:05

 

Dimitrije Ljotic“Srbi kao spasitelji Jevreja u Drugom svjetskom ratu?!” – analiza jedne neistine (8)

Nadan Filipović

Predratno bujanje srpskog antisemitizma – prva, relativno podnošljiva faza

(na fotografiji: Dimitrije Ljotić)

Nekoliko godina prije Drugog svjetskog rata u Srbiji je naglo počeo bujati antisemitizam. Glavni aktivisti i podjarivači srpskog antisemitizma tada su bili Dimitrije Ljotić i njegova fašistička stranka “Zbor”, mnogi velikodostojnici Srpske pravoslavne crkve, kao i veliki dio srpsko-pravoslavne crkvene štampe. Taj Ljotićev „Zbor“ (po tadašnjoj njemačkoj vojnoj nomenklaturi - Serbischer SS-Freiwilligen Korps) bila je u punoj kvislinškoj službi Vermahta. Ideologija tom Ljotićevog “Zbora” je bila identična nacističkoj: istrebljenje Jevreja, komunista i zapadnjačkog oblika kapitalizma.

Dobro su zapamćene huškaćke izjave Dimitrija Ljotića u stilu - “Eksploziv u srcu svome Jevreji upotrebljavaju za hrišćanska društva da ih razore i u propast bace. U svim domenima ljudskog života oseća se razorna delatnost jevrejskog duha”, ili “Jevrejstvo se pojavljuje kao jedna društvena i nacionalna opasnost, koje se treba što pre oslobađati”.

Ljotićev “Zbor” ne samo da je imao ne samo potpuno otvornu podršku najvećeg dijela sveštenstva, već su mnogi srpski pravoslavni sveštenici bili aktivni članovi te fašističke organizacije. Mislim da neću pogiješti kada kažem da su Ljotićevci bili „srpski esesovci“. Srpski historičari i općenito verzirani intelektualci kriju kao zmija noge činjenicu da su pripadnici Ljotićevog zbora učestvovali u strijeljanju đaka u Kragujevcu u oktobru 1941.

Među pobornicima „Zbora“ se posebno isticao glavni ideolog antisemitizma u okviru Srpske pravoslavne crkve episkop Nikolaj Velimirović koji je još 1934. godine od Adolfa Hitlera dobio visoko odlikovanje za unaprijeđenje njemačko-srpskih odnosa. Episkop Nikolaj 1939. godine javno propovijeda najcrnji rasizam govoreći: “Mi smo deca Božija i ljudi arijevske rase kojoj je sudba dodelila počasnu ulogu da budemo glavni nosilac hrišćanstva u svetu. Mi smo članovi velike porodice slovenske koja je kroz mnoge vekove budno čuvala stražu na kapijama Evrope, da plemena slabije rase i niže vere ne bi uznemiravala krštenu Evropu u njenom mirnom razvijanju i napredovanju."

Ondašnji patrijarh Varnava 1937. godine u jednim njemačkim novinama izjavljuje: “Firer velikog nemačkog naroda vodi borbu koja služi na korist celom čovečanstvu. Ta borba potiče iz idealnih motiva i nema ničega zajedničkog sa imperijalističkim ciljevima". (Izvor: Službeno glasilo SPC, Glasnik srpske pravoslavne patrijaršije - 1-2 za 1937). Führer vodi borbu koja služi na korist celom čovečanstvu. Bog je poslao nemačkom narodu jednog dalekovidnog Führera. Mi verujemo njegovoj iskrenoj reči”.

Za Jevreje patrijarh Varnava kaže: “Jevreji su neprijatlej lukav kao zmija i opasan”, a vlast Sovjetskog saveza naziva “židovskom varaličkom bandom”. (Mirko Đorđević, Hitlerovi pravoslavci, Danas, 20.2.2009).

Ministar unutrašnih poslova Kraljevine Jugoslavije izjavio je u septembru 1938. godine da u “Kraljevini Jugoslaviji ne postoji jevrejsko pitanje”, ali i to da “jevrejske izbeglice iz nacističke Nemačke i drugih dijelova Evrope nisu dobrodošle u Kraljevinu Jugoslaviju”. (Vladimir Todorović, Poslednja stanica Aušvic, Batschka 1944 Judenfrei, Danubius, Novi Sad, 2009, 245)

U decembru 1938. godine jedini Jevrej u Senatu Kraljevine Jugoslavije, vrhovni rabin Isak Alkalaj, izbačen je sa sjednice Senata na zahtjev predstavnika radikalne stranke, a posebno Milana Stojadinovića, koji je tom prilikom kolegu senatora zasuo najprostačkijim antisemitskim uvredama. Kada je pokušao ući na slijedeću sjednicu Senata Isaku Alkalaju je zaprijećeno fizičkom silom i ubistvom. (Izvor: Holokaust u Jugoslaviji, Jevrejska opština Zemun, 2013)

Posebno se moraju istači donošenja Uredbi o zabrani upisa Jevrejima na fakultete i više škole u Kraljevini Jugoslaviji, pa zakon kojim se Jevrejima zabranjuje obavljanje trgovine živežnim namirnicama, kao i poslove pripremanja i posluživanja hrane. Uz te uredbe sa zakonskom važnošću donesena je uredba o isključivanju Jevreja iz nekih rodova vojske Kraljevine Jugoslavije, te ograničavanja polaganja oficirskih ispita i onemogučavanje napredovanja u vojnoj hijerarhiji, a što se odnosilo samo na Jevreje.

Tako je antisemitizam u tim predratnim vremenima uzdignut na nivo službene politike Kraljevine Jugoslavije. (Izvor: Holokaust u Jugoslaviji, Jevrejska opština Zemun, 2013)

(nastavlja se)

Ažurirano: Petak, 07 Lipanj 2019 11:15